Strona główna

Wyszukiwarka

Licznik odwiedzin

Ilość odsłon 29736

Do pobrania

„Kartka z kalendarza - 70 lat temu”: środa, 14 lutego 1945 roku

"Pierwsze zwycięstwo jako dowódca pułku znaczącego swoje myśliwce godłem karcianego „Czerwonego Serca” major Erich Leie odniósł 14 lutego 1945 r. Nad Kończycami Małymi zestrzelił wówczas szturmowego Iła-2 z 637 pułku 227 Dywizji 8 Korpusu Lotnictwa Szturmowego. W tym dniu panowały wyjątkowo złe warunki atmosferyczne, pułap chmur wynosił zaledwie 200-300 m, widoczność tylko 1,5-2 km. Mimo to lot rozpoznawczy, wykonany przez lejtnanta Aleksandra Siemionowicza Jermakowa (zginął podczas lotu bojowego 17 kwietnia 1945 r.), z 525 pułku lotnictwa szturmowego, dostarczył informacji, że na rozjeździe kolejowym w Kończycach Małych przeciwnik rozładowuje z transportu broń pancerną, samochody oraz inne uzbrojenie. Z zadaniem zniszczenia tego ważnego celu z lotniska polowego w Balicach pod Krakowem w drugiej połowie dnia wystartowało 5 samolotów Ił-2 Szturmowik z 637 pułku. Grupę prowadził lejt. Gieorgij Gieorgijewicz Jewtigin. Z powodu fatalnej pogody samoloty szturmowe poleciały na zadanie bez eskorty myśliwskiej. Niemcy doskonale zdawali sobie sprawę, jakie znaczenie dla ich obrony ma rozładunek posiłków, dlatego obszar był patrolowany przez samoloty myśliwskie z JG 77. W tych dniach ważyły się bowiem losy trzeszczącej w szwach niemieckiej obrony. Ze Słowacji przerzucono pośpiesznie na Śląsk Cieszyński batalion dział szturmowych i batalion saperów ze składu 18 Ochotniczej Dywizji Grenadierów Pancernych „Horst Wessel” Waffen-SS. Esesmani wypełnili lukę na południowy-zachód od Strumienia, która powstała pomiędzy wyczerpanymi walkami oddziałami 75 i 359 Dywizji Piechoty oraz 544 Dywizji Grenadierów Ludowych i 78 Ludowej Dywizji Szturmowej. Na odcinku między Pielgrzymowicami a Pruchną zatrzymali dalsze postępy sowieckiego natarcia.

Z powodu braku eskorty myśliwskiej lejt. Jewtigin podjął decyzję o przeprowadzeniu tylko jednego zejścia nad cel. Kiedy Iły kończyły nalot, zostały wykryte przez wroga. Na zamykającą formację parę na wysokości 400-500 m runęły 4 Messerschmitty. W wyniku pierwszego ataku samolot Myłtasowa zapalił się i runął na ziemię. Załoga zginęła. Samolot spłonął. Samolot lejt. Dieriewianko został mocno uszkodzony, pilot i strzelec byli ranni - podaje Dziennik działań bojowych 227 Dywizji Lotnictwa Szturmowego. W tym dniu tylko E. Leie zgłosił zestrzelenie samolotu wroga, właśnie szturmowego Iła, w rejonie pomiędzy Frysztatem a Bielskiem. Ofiarami sukcesu dowódcy JG 77 stali się: lejt. Wasilij Wasiliewicz Myłtasow oraz strzelec pokładowy mł. sierż. Walentin Matwiejewicz Siergiejew.
Niestety, nie był to koniec tragicznych wydarzeń tego feralnego dla Rosjan dnia. Pozostała czwórka Iłów skierowała się w drogę powrotną. Ponieważ lądowanie na lotnisku Balice uniemożliwiał niski pułap chmur, załogi dwóch Szturmowików ostatecznie przyziemiły na lotnisku Kraków-Rakowice. Jak ustalił dr Piotr Sadowski z Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Targu, dwa pozostałe samoloty wykonały wymuszone nagłym szkwałem przymusowe lądowania, które zakończyły się rozbiciem obu maszyn. Samolot pilotowany przez lejt. Jewtigina, ze strzelcem pokładowym sierżantem Czilikinem, uderzył w budynek mieszkalny w miejscowości Olszowice (16 km na południe od Krakowa). Na miejscu zginął pilot oraz jedna osoba cywilna (14-letnia dziewczyna); strzelec Iła został lekko ranny. Szturmowik lejt. Dieriewianko rozbił się w miejscowości Wrząsowice (11 km na południe od Krakowa). Ranny już wcześniej w wyniku ataku myśliwca strzelec pokładowy, młodszy sierżant Władimir Gawriłowicz Kobylin, zmarł w szpitalu następnego dnia.
W wyniku tej ryzykownej akcji 637 pułk stracił aż trzy spośród pięciu wysłanych nad Kończyce Małe samolotów. Zginęło czterech sowieckich lotników oraz młoda Polka. Straty zadane Niemcom podczas nalotu nie są znane.
Józef Matuszek, który w 1945 r. mieszkał w pobliżu rozjazdu kolejowego w Kończycach Małych, tak wspomina wydarzenia sprzed 70 lat: Pamiętam nalot na transport kolejowy, który przewoził pojazdy pancerne. Pociąg stał za rozjazdem, na torze w kierunku Pruchnej. Zima była wtedy bez śniegu, było błoto. Niemieccy żołnierze uciekli z transportu i chowali się w okolicznych domach, w piwnicach. Do nas też przybiegli. Nalot chyba nie spowodował jakichś większych szkód, bo pociąg bez przeszkód odjechał".

G. Kasztura, Śmierć w Drogomyślu, "Kalendarz Cieszyński" 2015, s. 77-79.     



Występujące na tej stronie pewne symbole nazistowskie i komunistyczne nie służą propagowaniu żadnej z totalitarnych ideologii. Zamieszczono je jedynie w celu prezentacji kontekstu historycznego dramatycznych wydarzeń końcowego okresu II wojny światowej.

Źródła ilustracji: archiwum autorów, Wikipedia, Internet.


"Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie". Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" – mały projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Strona internetowa przygotowana przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Zebrzydowicach. Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Strona internetowa www.front1945.cieszyn.pl została zrealizowana w ramach operacji z zakresu małych projektów pn. "Rok 1945 na Śląsku Cieszyńskim. Odkrywamy nieznane fakty z historii II wojny światowej(książka, strona internetowa, konferencja)" w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.