Strona główna

Strona główna

Wyszukiwarka

Licznik odwiedzin

Ilość odsłon 29186

Do pobrania

„Kartka z kalendarza - 70 lat temu”: czwartek, 15 lutego 1945 roku

„Podczas bitwy o Śląsk Cieszyński jednym z najtragiczniejszych był dzień 15 lutego 1945 roku. Tego dnia 544 Dywizja Grenadierów Ludowych zdołała odeprzeć radzieckie ataki w rejonie Strumienia. Już rankiem owego dnia czerwonoarmiści plądrowali strumieński kościół. Ks. wikary Emil Skudrzyk zdołał jedynie zabrać z kościoła kielichy z zakrystii i Najświętszy Sakrament z tabernakulum. W piwnicy probostwa przebywali wówczas duszpasterze oraz kilkunastu parafian. Najprawdopodobniej Niemcy przypuszczali, że w budynku probostwa może znajdować się radziecki sztab. Z tego powodu, pomiędzy godziną 17 a 18, probostwo zostało zbombardowane.

probostwo1945 59007
Zbombardowany przez niemieckie lotnictwo budynek probostwa o Fot. ze zbiorów Parafii Rzymskokatolickiej pw. św. Barbary w Strumieniu     

Jak wspomina siostra de Notre Dame Czesława Grygierczyk: Nagle nastąpił huk przeraźliwy. Nasz klasztor cały aż się zachwiał. Pył i kurz dosłownie nas zasypał. Płucom zabrakło powietrza. Pod gruzami zginęli m.in.: ks. dziekan Alojzy Gałuszka, ks. wikary Emil Skudrzyk, 6 żołnierzy radzieckich oraz 17 parafian: Anna Stokłosa (gospodyni na probostwie), Jadwiga Faruga (służąca na probostwie), Franciszek Pusch (były burmistrz i kierownik szkoły), Anna Pusch (nauczycielka, żona Franciszka), Sylwester Kojzar (lat 43, rolnik), Rozalia Kojzar (lat 40, żona Sylwestra), Helena Kojzar (lat 16, córka Sylwestra i Rozalii), Anna Kojzar (lat 15, córka Sylwestra i Rozalii), Stanisław Kojzar (lat 11, syn Sylwestra i Rozalii), Katarzyna Keller (lat 37), Józefa Keller (lat 14, córka Katarzyny), Genowefa Keller (lat 12, córka Katarzyny), Elżbieta Keller (lat 10, córka Katarzyny), Maria Keller (lat 3, córka Katarzyny), Maria Gmuzdek (lat 50), Helena Wowra (lat 14) i Maria Broll".

W. Kiełkowski, Operacja zachodniokarpacka Armii Czerwonej. Natarcie na Strumień, w: W. Kiełkowski, G. Kasztura, Batalia o Śląsk Cieszyński. Między styczniem a majem 1945 roku, Zebrzydowice 2014, s. 140-141.

„Kartka z kalendarza - 70 lat temu”: środa, 14 lutego 1945 roku

"Pierwsze zwycięstwo jako dowódca pułku znaczącego swoje myśliwce godłem karcianego „Czerwonego Serca” major Erich Leie odniósł 14 lutego 1945 r. Nad Kończycami Małymi zestrzelił wówczas szturmowego Iła-2 z 637 pułku 227 Dywizji 8 Korpusu Lotnictwa Szturmowego. W tym dniu panowały wyjątkowo złe warunki atmosferyczne, pułap chmur wynosił zaledwie 200-300 m, widoczność tylko 1,5-2 km. Mimo to lot rozpoznawczy, wykonany przez lejtnanta Aleksandra Siemionowicza Jermakowa (zginął podczas lotu bojowego 17 kwietnia 1945 r.), z 525 pułku lotnictwa szturmowego, dostarczył informacji, że na rozjeździe kolejowym w Kończycach Małych przeciwnik rozładowuje z transportu broń pancerną, samochody oraz inne uzbrojenie. Z zadaniem zniszczenia tego ważnego celu z lotniska polowego w Balicach pod Krakowem w drugiej połowie dnia wystartowało 5 samolotów Ił-2 Szturmowik z 637 pułku. Grupę prowadził lejt. Gieorgij Gieorgijewicz Jewtigin. Z powodu fatalnej pogody samoloty szturmowe poleciały na zadanie bez eskorty myśliwskiej. Niemcy doskonale zdawali sobie sprawę, jakie znaczenie dla ich obrony ma rozładunek posiłków, dlatego obszar był patrolowany przez samoloty myśliwskie z JG 77. W tych dniach ważyły się bowiem losy trzeszczącej w szwach niemieckiej obrony. Ze Słowacji przerzucono pośpiesznie na Śląsk Cieszyński batalion dział szturmowych i batalion saperów ze składu 18 Ochotniczej Dywizji Grenadierów Pancernych „Horst Wessel” Waffen-SS. Esesmani wypełnili lukę na południowy-zachód od Strumienia, która powstała pomiędzy wyczerpanymi walkami oddziałami 75 i 359 Dywizji Piechoty oraz 544 Dywizji Grenadierów Ludowych i 78 Ludowej Dywizji Szturmowej. Na odcinku między Pielgrzymowicami a Pruchną zatrzymali dalsze postępy sowieckiego natarcia.

„Kartka z kalendarza - 70 lat temu”: wtorek, 13 lutego 1945 roku

W dniu 13 lutego, w godzinach rannych, przeciwnik wznowił natarcie z kierunku południowo-wschodniego i przez całą dobę prowadził bezowocne walki. 183 Dywizja Strzelców, odcięta od swoich tyłów, odpierała ataki nieprzyjaciela ogniem broni strzeleckiej oraz artylerii i moździerzy. Często dochodziło do starć wręcz. Artylerzyści prowadzili ogień na wprost. W końcu dywizja ponownie wkroczyła do Zabłocia”.

A. Greczko, Przez Karpaty, Warszawa 1971, s. 403-404.

*          *         *

Z wniosku o pośmiertne przyznanie dla sierż. Fiodora Stiepanowicza Szaronowa (Фёдор Степанович Шаронов), narodowości rosyjskiej, rocznik 1912, dowódcy działa w 8 baterii 623 pułku artylerii 183 Dywizji Strzelców, tytułu Bohatera Związku Radzieckiego (zob. dokument):

„Kartka z kalendarza - 70 lat temu”: poniedziałek, 12 lutego 1945 roku

12 lutego, w godzinach rannych, posuwający się w kierunku Strumienia zwiad 227 pułku 183 Dywizji Strzelców ustalił, że most na Wiśle (w odległości 2 km na północny-wschód od Strumienia) nie jest zniszczony i ochrania go grupa żołnierzy. Zwiadowcy na czele ze starszym sierżantem Płochotniukiem przypuścili gwałtowny atak. Trzech żołnierzy wzięli do niewoli, reszta poległa. Jeńcy byli tak wystraszeni, że sami ostrzegli, iż most został przygotowany do wysadzenia, a odległy od niego o 200-300 metrów (na zachód) bród – zaminowany. Zwiadowcy przecięli przewody łączące zapalarkę elektryczną z ładunkiem wybuchowym, jeńcom zaś kazali rozminować bród. Zdjęto tam około 80 min przeciwczołgowych, z mostu usunięto 300 kilogramów materiału wybuchowego. Po umocnieniu się na przeciwległym brzegu rzeki zwiadowcy bronili się tu aż do nadejścia sił głównych pułku. W podobny sposób udało się opanować drugi most na Wiśle – na wschód od Strumienia. Dzięki temu 183 Dywizja Strzelców szybko dotarła do Strumienia i uderzeniem od wschodu i południowego-wschodu zdobyła tę miejscowość.
Wróg nie zamierzał jednak pogodzić się z tym faktem. Przeciwko oddziałom 183 Dywizji Strzelców rzucił piechotę i czołgi. W ciągu dnia 12 lutego ośmiokrotnie kontratakował i za cenę wielkich strat zdołał odzyskać Zabłocie”.

A. Greczko, Przez Karpaty, Warszawa 1971, s. 403.

„Kartka z kalendarza - 70 lat temu”: niedziela, 11 lutego 1945 roku

Z wniosku o pośmiertne przyznanie dla st. sierż. Wasilija Iwanowicza Timofiejewa (Василий Иванович Тимофеев), narodowości rosyjskiej, rocznik 1915, dowódcy działa w 1663 pułku artylerii przeciwpancernej, tytułu Bohatera Związku Radzieckiego (zob. dokument):

„W czasie natarcia tow. Timofiejew okazał męstwo i bohaterstwo w walce z niemiecko-faszystowskimi najeźdźcami.
Podczas ciężkich walk w rejonie Jasienicy 11 lutego 1945 r. tow. Timofiejew odpierając kontrataki wroga ze swojego działa zniszczył 6 czołgów wroga. Jeden czołg ostrzałem z armaty i karabinu maszynowego wyłączył z akcji całą obsadę działa. Tow. Timofiejew był ranny, lecz odmówił opuszczenia pola walki. Czołg widząc, że działo zamilkło, szybkim tempem ruszył prosto na nie.
Tow. Timofiejew zebrał w sobie resztki sił. Będąc w odległości 10 m od czołgu rzucił w niego granatem przeciwpancernym. Czołg zastygł w miejscu. Sam tow. Timofiejew upadł bez przytomności i zmarł jak bohater, nie przepuściwszy nieprzyjacielskich czołgów”.

CAMO FR, f. 33, op. 793756, d. 47, Wniosek odznaczeniowy 1663 pułku artylerii przeciwpancernej Odwodu Naczelnego Dowodztwa z 1945 r., dostęp: www.podvignaroda.ru.



Występujące na tej stronie pewne symbole nazistowskie i komunistyczne nie służą propagowaniu żadnej z totalitarnych ideologii. Zamieszczono je jedynie w celu prezentacji kontekstu historycznego dramatycznych wydarzeń końcowego okresu II wojny światowej.

Źródła ilustracji: archiwum autorów, Wikipedia, Internet.


"Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie". Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" – mały projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Strona internetowa przygotowana przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Zebrzydowicach. Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Strona internetowa www.front1945.cieszyn.pl została zrealizowana w ramach operacji z zakresu małych projektów pn. "Rok 1945 na Śląsku Cieszyńskim. Odkrywamy nieznane fakty z historii II wojny światowej(książka, strona internetowa, konferencja)" w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.