Strona główna

Wyszukiwarka

Licznik odwiedzin

Ilość odsłon 24058

Do pobrania

W uzupełnieniu informacji na temat mł. sierż. gw. (kaprala gwardii) Grigorija Fiedorowicza (spotyka się także imię odojcowskie Fiodotowicz) Giewrika, zawartej w artykule „Krwawa Pruchna" w „Kalendarzu Cieszyńskim 2017”, który poległ w tej miejscowości 29 marca 1945 r. i pierwotnie został pochowany w rejonie tamtejszej stacji kolejowej (w 1952 r. jego ciało ekshumowano i przeniesiono na jeden z cmentarzy żołnierzy sowieckich w Bielsku-Białej), należy dodać, że jeszcze przed śmiercią, to jest 22 lutego 1945 r., został zgłoszony przez dowódcę 330 Drohobyckiego Odznaczonego Orderem Czerwonego Sztandaru Pułku Strzelców Gwardii do tytułu Bohatera Związku Sowieckiego (wniosek nagrodowy dla mł. sierż. gw. Grigorija F. Giewrika). Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRS o przyznaniu mu tego wyróżnienia, Orderu Lenina i medalu Złotej Gwiazdy ukazał się już po jego śmierci, 29 czerwca 1945 r.

g. giewrik 1 8a8e2
 Mł. sierż. gw. Grigorij F. Giewrik (1925-1945). Fot. Wikipedia   
 

Po trwającej ponad 10 lat przerwie cieszyński Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego wznowił wydawanie „Pamiętnika Cieszyńskiego”. Wersją pierwotną czasopisma jest wersja on-line (spis treści TUTAJ). Tom 21 (całość do pobrania TUTAJ) zawiera między innymi artykuł „Działania Armii Czerwonej na Śląsku Cieszyńskim wiosną 1945 roku a kwestia powojennej przynależności państwowej Zaolzia” (do pobrania TUTAJ).

 

 

pc 2016 da4c6

 

Powyższy tekst jest próbą poszukiwania odpowiedzi na niestawiane wcześniej pytanie: dlaczego wojska sowieckie osiągnęły lewy brzeg Olzy dopiero 3 maja 1945 roku, dzień po upadku Berlina, chociaż działania bojowe na terenie Śląska Cieszyńskiego rozpoczęły pod Bielskiem już 28 stycznia, a zatem przebycie nieco ponad 30 km dzielących Bielsko od Cieszyna zajęło im aż 95 dni?
Poprzez analizę dokumentów z różnych szczebli dowodzenia wojsk 4 Frontu Ukraińskiego autor formułuje następującą hipotezę: wiosną 1945 roku dowództwo wojsk sowieckich celowo opóźniało natarcie znad Wisły w kierunku lewobrzeżnej części Śląska Cieszyńskiego, aby z rozwiązania polsko-czeskiego sporu o Zaolzie na sowieckich warunkach ZSRS mógł uzyskać jak największe korzyści polityczne. Sowieci zapewne kierowali się następującą logiką: dopóki trwa na Zaolziu hitlerowska okupacja, tak długo zorganizowana miejscowa polska ludność nie przywróci status quo sprzed 1 września 1939 r. Z kolei powrót Zaolzia - dzięki poparciu Stalina - w granice Czechosłowacji ułatwi jej władzom zaakceptowanie utraty Rusi Zakarpackiej na rzecz Związku Sowieckiego, co faktycznie nastąpiło oraz zwiększy poparcie czeskiego społeczeństwa dla całkowicie podporządkowanych Moskwie komunistów, których dopiero czekała walka o przejęcie pełni władzy.            

Jest już dostępny kolejny rocznik „Kalendarza Cieszyńskiego” Macierzy Ziemi Cieszyńskiej. Nie brakuje w nim tematów związanych z II wojną światową.

 


Krzysztof Kiereś w artykule „Korespondencja z obozu koncentracyjnego KL Dachau w świetle dokumentów. W 75. rocznicę śmierci Pawła Gazurka oraz Jerzego Probosza” na przykładzie pochodzących z Istebnej ofiar niemieckiego terroru przybliża temat listów wysyłanych zza drutów hitlerowskich więzień. Wojciech Święs jest autorem tekstu „Władysław Babiński (1921-2001) as wywiadu i społecznik z Cieszyna” o bohaterskim agencie słynnej, działającej w Wiedniu, siatki wywiadu ofensywnego Armii Krajowej o kryptonimie „Stragan”. Grzegorz Kasztura w anonsowanym już w Komunikacie 16/09/2016 artykule „Krwawa Pruchna” przedstawia zacięte walki niemiecko-sowieckie o tę miejscowość i tamtejszy dworzec kolejowy, które rozegrały się w lutym i marcu 1945 r.

Poniżej fragment zamieszczonego w „Kalendarzu Cieszyńskim 2017” wyżej wymienionego artykułu, podający straty poniesione w tym rejonie przez sowieckie lotnictwo szturmowe:

19 listopada w Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” w Górkach Wielkich w ramach „Breńsko-Góreckich Posiad”, czyli dofinansowanego przez Narodowe Centrum Kultury ze środków programu „Dom Kultury + Inicjatywy Lokalne 2016” cyklu spotkań i wycieczek organizowanych przez c, Ośrodek Promocji Kultury i Sportu Gminy Brenna, odbyła się prelekcja Grzegorza Kasztury pt. „Ostatnie akty wojennego dramatu. Sowieckie natarcie na Górki i Brenną”. Zgodnie z tym co zapowiedział w swoim artykule zamieszczonym w Portalu ox.pl koordynator projektu Wojciech Grajewski, wykład był próbą nowego spojrzenia na walki niemiecko-sowieckie w Brennej i Górkach. 

rubanik 1ce06
Tablica na cmentarzu w Skoczowie upamiętniająca poległego 12 kwietnia 1945 r. w rejonie Lipowca mł. sierż. gw. (kaprala) 3 Górskiej Brygady Strzelców Jurija Nikołajewicza Rubanika, ur. w 1925 roku w Murmańsku o Fot. Grzegorz Kasztura 

Jak poinformował Portal Śląska Cieszyńskiego ox.pl w Wiślicy (a raczej na wiślickim kopcu, ale jeszcze w granicach Skoczowa) odnaleziono mogiłę z II wojny światowej, zawierającą kości pochowanych w tym miejscu w 1945 roku żołnierzy Wehrmachtu. Z naszych ustaleń wynika, że faktycznie Niemcy grzebali tam swoich poległych żołnierzy, którzy byli przywożeni furmankami z linii frontu, który od początku kwietnia aż do maja (po wycofaniu ze Śląska Cieszyńskiego dywizji 3 Górskiego Korpusu Strzelców a następnie wstrzymaniu na tym odcinku natarcia 70 Górskiej Brygady Strzelców 127 Lekkiego Górskiego Korpusu Strzelców) utknął w Ochabach. Zdaniem świadków, miejscowych mieszkańców, na tym wzniesieniu, w rejonie dzisiejszej ulicy Wiślickiej, znajdował się posterunek obserwacyjny oraz stanowisko małokalibrowej (Flakvierling 20 mm) artylerii przeciwlotniczej, obsadzone przez żołnierzy austriackiej 3 Dywizji Górskiej. 



Występujące na tej stronie pewne symbole nazistowskie i komunistyczne nie służą propagowaniu żadnej z totalitarnych ideologii. Zamieszczono je jedynie w celu prezentacji kontekstu historycznego dramatycznych wydarzeń końcowego okresu II wojny światowej.

Źródła ilustracji: archiwum autorów, Wikipedia, Internet.


"Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie". Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" – mały projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Strona internetowa przygotowana przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Zebrzydowicach. Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Strona internetowa www.front1945.cieszyn.pl została zrealizowana w ramach operacji z zakresu małych projektów pn. "Rok 1945 na Śląsku Cieszyńskim. Odkrywamy nieznane fakty z historii II wojny światowej(książka, strona internetowa, konferencja)" w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.